ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଆମ ସମାଜରେ ଏକ ବଡ଼ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଶୈଳୀ ଏବଂ ସୂଚନା ପାଇବାର ମାଧ୍ୟମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଗୋଟିଏ ସମୟ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ସହରରେ ଥିବା କୋଚିଂ ସେଣ୍ଟର କିମ୍ବା ଟେଲିଭିଜନର ଚକଚକିଆ ନ୍ୟୁଜ୍ ରୁମ୍ ସମାଜର ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେହି ଏକଛତ୍ରବାଦ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ସୂଚନାର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକରଣ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଦେଶର ଜଣେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ମେନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ସାମ୍ବାଦିକା ଅଞ୍ଜନା ଓମ୍ କଶ୍ୟପ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ରେ ପଢ଼ାଉଥିବା ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଯେଉଁ କଟୁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା କେବଳ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ମେନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଅସୁରକ୍ଷା ଭାବକୁ ପଦାରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ଜଣେ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଶିକ୍ଷକ ହିସାବରେ ମୁଁ ସେହି ମନ୍ତବ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବାସ୍ତବତା ଏବଂ ବଦଳୁଥିବା ସମାଜର ଚିତ୍ରକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛି।
ଦେଶରେ 'ନିଟ୍' (NEET) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପରୀକ୍ଷାରେ ହେଉଥିବା ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ଲିକ୍ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ଯେତେବେଳେ ସାରା ଦେଶର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ର ଶିକ୍ଷକମାନେ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କ ସ୍ୱର ସାଜି ଆଗକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରମାଣ ସହ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତ୍ରୁଟିକୁ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଲାଇଭ୍ ଡିବେଟ୍ ଶୋ’ରେ ଅଞ୍ଜନା ଓମ୍ କଶ୍ୟପ ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରି "ଦୁଇ କଉଡ଼ିର ଏକ୍ସପ୍ଲେନର" ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ କେବଳ ଲାଇକ୍, କମେଣ୍ଟ ଓ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଭିଡିଓ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଆକ୍ଷେପ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣିବା ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷକ, ଯେଉଁମାନେ ଦିନରାତି ଏକ କରି ପିଲାମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଆଘାତ ଲାଗିଛି। ଏହା କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷଙ୍କର ମନ୍ତବ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ଅହଂକାରରେ ବୁଡ଼ି ରହିଥିବା ସେହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱର, ଯିଏ ନିଜର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ହରାଉଥିବା ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡ଼ିଛି।
ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଜଣେ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପରିଚୟ କ’ଣ? କେବଳ ଏକ କ୍ୟାମେରା ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ କିଛି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେବା ଆମର କାମ ନୁହେଁ। ଆମେ ହେଉଛୁ ସେହି ସାଧାରଣ ଶିକ୍ଷକ, ଯେଉଁମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିହାରର କୌଣସି ଏକ ଦୁର୍ଗମ ଗାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେହି ଗରିବ ପିଲାଟି ପାଖରେ ଶିକ୍ଷା ପହଞ୍ଚାଉଛନ୍ତି, ଯାହାର ପରିବାର ପାଖରେ କୋଟା କିମ୍ବା ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଇ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ନାହିଁ। ଆମେ କେବଳ ବହିର ପାଠ ପଢ଼ାଉନାହୁଁ, ବରଂ ସେହି ପରିବାରର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖୁଛୁ। ଯେତେବେଳେ ଦେଶର ବଡ଼ ବଡ଼ ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ୍ ବିବାଦ, ସୀମା-ସଚିନ୍ଙ୍କ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ କିମ୍ବା କୌଣସି ଅଯଥା ରାଜନୈତିକ କନ୍ଦଳକୁ ନେଇ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଆମେ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ର ସାଧାରଣ ବୋର୍ଡ ଆଗରେ ଛିଡ଼ାହୋଇ ପିଲାଙ୍କୁ ଗଣିତ, ବିଜ୍ଞାନ, ଇତିହାସ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ପାଠ ପଢ଼ାଉଛୁ। ତେଣୁ ଶିକ୍ଷାର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ଟଙ୍କାରେ କିମ୍ବା "ଦୁଇ କଉଡ଼ିର" ଆଖ୍ୟା ଦେଇ ମାପିବା ଶିକ୍ଷକ ସମାଜ ପ୍ରତି ଏକ ବଡ଼ ଅପମାନ।
ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱସନୀୟତାର ସଙ୍କଟ। ଆଜିର ଯୁବପିଢ଼ି ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଖିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଟିଭି ପରଦାରେ ଯେଉଁ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି, ତାହା ଦେଶର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଟିଆରପି (TRP) ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ବିଜ୍ଞାପନ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଉଛି। ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ପରୀକ୍ଷାର ପେପର ଲିକ୍ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମାତାପିତା ମାନସିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ ଗତି କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଦେଶର ମେନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏହି ବିଷୟକୁ ନେଇ ସରକାରଙ୍କୁ କଠୋର ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ବିଷୟକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷକମାନେ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ବୁଝି ପିଲାମାନଙ୍କ ସହ ଛିଡ଼ା ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟ ମାଗନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଆଙ୍କରମାନଙ୍କୁ ନିଜର ଚେୟାର ହଲିଗଲା ଭଳି ମନେହୁଏ। ସେମାନଙ୍କୁ ଲାଗେ ଯେଉଁ ସାମ୍ବାଦିକତା ସେମାନେ କରିବା କଥା, ତାହା ଆଜି ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ କାହିଁକି କରୁଛନ୍ତି? ଏହି ଈର୍ଷା ଏବଂ ଅହଂକାର ହିଁ ଏଭଳି କଟୁ ମନ୍ତବ୍ୟର ରୂପ ନେଇ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି।
ଶିକ୍ଷାକୁ ବ୍ୟବସାୟ କହି ଆମକୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଆମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଷ୍ଟୁଡିଓରେ ବସି, ବଡ଼ ବଡ଼ କମ୍ପାନୀର ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିବା ନ୍ୟୁଜ୍ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ସମାଜସେବା କରୁଛନ୍ତି? ସେମାନଙ୍କର ସମଗ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ତ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଯଦି କିଛି ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରୁ ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ସେମାନେ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ଗରିବ ପିଲାଙ୍କୁ ମାଗଣା ଶିକ୍ଷା ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଇବାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଆଜି ଗୋଟିଏ କ୍ଲିକରେ ଜଣେ ପିଲା ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଶିକ୍ଷକଙ୍କଠାରୁ ପଢ଼ିପାରୁଛି। ଏହି ବିପ୍ଳବକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଦାର ମାନସିକତା ଦରକାର, ତାହା ବୋଧହୁଏ ମେନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ମିଡିଆର କିଛି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ 'ଗୁରୁ'ଙ୍କ ସ୍ଥାନ ସବୁଠାରୁ ଉପରେ। ଗୁରୁର କାମ କେବଳ ସେତେବେଳେ ସରିଯାଏ ନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ କ୍ଲାସ୍ ଶେଷ ହୁଏ। ଯଦି ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ନିଜ ଛାତ୍ରର ଅସୁବିଧା ସମୟରେ ଚୁପ୍ ବସିରହେ, ତେବେ ସେ ନିଜର ଶିକ୍ଷକତା ଧର୍ମରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦୁର୍ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଯୋଗ୍ୟ ପିଲାମାନେ ଚାକିରି ପାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଶିକ୍ଷକ କେବେ ବି ମୂକସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଆମେ ରାଜନୀତି କରିବାକୁ ୟୁଟ୍ୟୁବ୍କୁ ଆସିନାହୁଁ। ଆମେ ଆସିଛୁ କାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆମ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନିରାଶ କରୁଛି। ତେଣୁ, ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱରକୁ ଦେଶ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ଏକ ଅପରାଧ କିମ୍ବା "ବ୍ୟାଖ୍ୟାକାରୀର ସୀମା ଲଙ୍ଘିବା" ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ସୀମା ଆମେ ବାରମ୍ବାର ଲଙ୍ଘିବୁ।
ଏହି ସ୍ତମ୍ଭ ମାଧ୍ୟମରେ ମୁଁ କେବଳ ଏତିକି କହିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ, ସମୟ ବଦଳିଛି ଏବଂ ମେନ୍ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଗଣମାଧ୍ୟମକୁ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ହେବ। ମାଇକ୍ରୋଫୋନ୍ ଧରି ଚିତ୍କାର କଲେ କେହି ବଡ଼ ସାମ୍ବାଦିକ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ୟୁଟ୍ୟୁବ୍ରେ ପଢ଼ାଇଲେ କେହି "ଦୁଇ କଉଡ଼ିର" ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ସମ୍ମାନ ପଦବୀରୁ ମିଳେନାହିଁ, ସମ୍ମାନ ମିଳେ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ଦାୟିତ୍ୱବୋଧରୁ। ଆଜି ଦେଶର କୋଟି କୋଟି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଯେଉଁ ଆସ୍ଥା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ହିଁ ଆମର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଞ୍ଜି। କୌଣସି ଟିଭି ଆଙ୍କରଙ୍କ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଆମକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ଶେଷରେ, ଗଣମାଧ୍ୟମର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ମୋର ଅନୁରୋଧ, ଆପଣମାନେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ମନେ ପକାନ୍ତୁ। ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ନୀଚ ଦେଖାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ଆସନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଦେଶର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତିମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କାମ କରିବା। ଯେଉଁଦିନ ଦେଶର ଶେଷ ଧାଡ଼ିରେ ଥିବା ପିଲାଟି ମଧ୍ୟ ବିନା କୌଣସି ଭୟ ଓ ଦୁର୍ନୀତିରେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିପାରିବ, ସେହିଦିନ ହିଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ପରିଶ୍ରମ ସାର୍ଥକ ହେବ। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅହଂକାର ଏବଂ ଆକ୍ଷେପ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଶିକ୍ଷକ ସମାଜକୁ କେବେ ବି ନିଜ ପଥରୁ ବିଚ୍ୟୁତ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସମୟର ସ୍ୱର ଖୁବ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଏହାକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା କାହା ପକ୍ଷେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
0 Comments
Post a Comment